Poradnia Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych,

Kardiologia i Kardiologia Sportowa, Echokardiografia

Specjalistyczne Centrum Medyczne SPORTSmed specjalizuje się w diagnostyce kardiologicznej i leczeniu zarówno sportowców (w tym wyczynowych), jak i osób nieuprawiających sportu, lub pragnących prowadzić aktywny tryb życia. Wykonujemy kompleksową diagnostykę kardiologiczną maratończyków. Specjalizujemy się w orzecznictwie sportowo-lekarskim dla osób ze schorzeniami układu krążenia (takimi jak wady serca, zaburzenia rytmu serca). Nasi lekarze (dr. n. med. Monika Skrzypiec-Spring, dr n. med. Adam Spring) posiadają długoletnie doświadczenie w pracy w Klinice Kardiologii Akademii Medycznej we Wrocławiu, oraz w dziedzinie kardiologii sportowej (w 2002 roku zostali autorami rozdziałów w podręczniku „ Medycyna Sportowa” pod red. M. Mędrasia dotyczących kardiologii sportowej).

W  specjalistycznym centrum SPORTSmed diagnostykę i terapię nadciśnienia tętniczego i innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego prowadzi specjalista hipertensjolog dr n. med. Adam Spring, lekarz o wieloletnim doświadczeniu klinicznym, będący w latach 1987-2011 asystentem, a następnie adiunktem w Klinice Kardiologii Akademii Medycznej we Wrocławiu; przez wiele lat był on kierownikiem Pracowni Echokardiografii tej Kliniki. W Poradni przeprowadzana jest diagnostyka i terapia nadciśnienia tętniczego,  w tym powikłanego i opornego na leczenie. Zajmujemy się też diagnostyką i leczeniem innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego towarzyszących nadciśnieniu tęniczemu, takich jak niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca i zaburzenia rytmu serca. Oprócz farmakoterapii ustalane są indywidualne zalecenia dotyczące zmiany stylu życia, objmujące między innymi dietę oraz odpowiednio dobrane wysiłki fizyczne. Indywidualizację wysiłku fizycznego oraz poradnictwo antydopingowe prowadzi specjalista medycyny sportowej i lekarz olimpijski dr n. med. Monika Skrzypiec-Spring.

SPORTSmed dysponuje nowoczesnym echokardiografem do badań echokardiograficznych (USG serca), wysokiej klasy nowoczesnym systemem do prób wysiłkowych (bieżnia i cykloergometr - trenażer z możliwością wpięcia własnego roweru),  12 odprowadzeniowymi elektrokardiografami, systemem do 48-godzinnego badania EKG (Holter) z 12-odprowadzeniowymi rejestratorami, nowoczesnym systemem do 7-dniowego ciągłego pełnego zapisu EKG z 12 odprowadzeniami oraz systemem do 24-godzinnego pomiaru ciśnienia tętniczego (ABPM). 

 

Elektrokardiografia (EKG) 
Jest to badanie oparte na rejestracji elektrycznej czynności mięśnia serca z powierzchni klatki piersiowej w postaci krzywej elektrokardiograficznej. Zapis rejestruje się w formie elektronicznej lub na papierze. Otrzymany w ten sposób zapis nazywamy elektrokardiogramem. Interpretacja elektrokardiogramu polega na wnikliwej analizie poszczególnych elementów krzywej EKG, zwanych odstępami, odcinkami i załamkami. Dokonane pomiary oraz ocena kształtu elementów krzywej elektrokardiograficznej oraz zależności czasowych pomiędzy nimi pozwalają na stwierdzenie czy zapis mieści się w granicach normy lub pozwala na postawienie wstępnej diagnozy.
Zapis EKG wykonany u pacjenta w pozycji leżącej określamy jako spoczynkowy.
Co możemy rozpoznać na podstawie zapisu EKG
Na podstawie spoczynkowego zapisu EKG można zdiagnozować zaburzenia rytmu serca w zakresie częstotliwości i/lub rytmiczności, czy też miejsca generowania pobudzeń (zwolniony lub przyspieszony rytm serca, trzepotanie lub migotanie przedsionków, częstoskurcze nadkomorowe i komorowe, pojedyncze pobudzenia dodatkowe nadkomorowe lub komorowe, bloki zatokowo-przedsionkowe i przedsionkowo-komorowe oraz bloki odnóg pęczka Hisa i jego wiązek). Na podstawie spoczynkowego zapisu EKG wykonanego w trakcie bólu zamostkowego można również rozpoznać ostre niedokrwienie mięśnia serca w postaci niestabilnej dławicy lub zawału mięśnia serca, a niejednokrotnie także określić, której ściany serca dotyczy niedokrwienie lub zawał. Co więcej u osób, które przebyły zawał w przeszłości elektrokardiogram wykazywać może typowe zmiany dla obecności blizny pozawałowej lub tętniaka serca. Zmiany w elektrokardiogramie pojawiają się w przebiegu zapalenia mięśnia serca i zapalenia osierdzia. Na podstawie zmian w EKG można również podejrzewać przerost mięśnia lewej bądź prawej komory serca lub powiększenie przedsionków serca.
Zapis EKG u sportowców
Zapis EKG stanowić może cenne źródło wielu informacji na temat pracy serca i ważne narzędzie diagnostyczne, oczywiście pod warunkiem, że jest on prawidłowo zinterpretowany. Wymaga to jednak od lekarza zarówno doskonałej znajomości aktualnych standardów jak i długiej praktyki. Ze względu na fakt, iż przebieg prawidłowej krzywej elektrokardiograficznej u sportowców wykazuje liczne odmienności w porównaniu z zapisem u osób o umiarkowanej aktywności fizycznej, jego prawidłowa interpretacja stwarzać może trudności lekarzom nie posiadającym doświadczenia w zakresie medycyny sportowej. Dodatkową trudność stanowi interpretacja zapisu EKG u dzieci uprawiających wyczynowo sport, gdyż w tym przypadku uwzględnić należy odmienne normy diagnostyczne stosowane u dzieci i młodzieży oraz odrębności w przebiegu krzywej EKG charakterystyczne dla wieku rozwojowego, i wynikające z aktywności fizycznej.
SPORTSmed s.c. dysponuje wykwalifikowaną kadrą medyczną z dużym doświadczeniem w interpretacji zapisu EKG u sportowców jak i osób nie uprawiających sportu, zarówno dorosłych jak i dzieci.
Do czego służy EKG wysiłkowe
Na podstawie spoczynkowego zapisu EKG można rozpoznać tylko ostre niedokrwienie mięśnia serca, co bardzo ogranicza jego wartość diagnostyczną w rozpoznawaniu choroby niedokrwiennej serca. Możliwości diagnostyczne elektrokardiografii zwiększyły się dzięki wprowadzeniu prób prowokujących niedokrwienie mięśnia serca takich jak próba wysiłkowa. Pod wpływem obciążenia wysiłkiem mogą pojawić się w zapisie EKG cechy niedokrwienia, nieobecne w zapisie spoczynkowym.
Próba wysiłkowa umożliwia również ilościową ocenę wydolności pacjenta poprzez oznaczenie wielu parametrów takich jak METS, VO2 max czy próg mleczanowy.
SPORTSmed s.c. dysponuje wykwalifikowaną kadrą medyczną z dużym doświadczeniem w wykonywaniu i interpretacji prób wysiłkowych oraz nowoczesną, wysokiej klasy bieżnią firmy Aspel wraz z oprogramowaniem CardioTEST do badań wysiłkowych.

Co możemy rozpoznać na podstawie 24-godzinnego badania EKG (badanie holterowske)
Badanie holterowskie (24-lub 48-godzinne badanie EKG metodą Holtera) polega na zapisie elektrycznej czynności mięśnia serca w ciągu całej doby.
Pozwala ono na rejestrację zaburzeń rytmu serca i zaburzeń przewodnictwa, incydentów niedokrwienia mięśnia serca, a także ocenę pracy rozrusznika serca. Rejestracji zapisu EKG dokonuje się w trakcie normalnej aktywności badanego (ze sportem i snem włącznie) dzięki niewielkim rozmiarom rejestratora i możliwości jego zawieszenia w sposób, który nie krępuje ruchów pacjenta. Wskazania do badania holterowskiego obejmują między innymi arytmie, zwolnioną lub przyspieszoną akcję serca, omdlenia czy ocenę pracy stymulatora serca.

echo2Echokardiografia (USG serca)
Ultrasonografia serca (echokardiografia) i naczyń jest nieinwazyjną metodą badania układu krążenia za pomocą ultradźwięków. Nazwa pochodzi od uzyskiwanego na ekranie monitora obrazu, powstającego w wyniku odbicia od badanych struktur fali ultradźwiękowej wysyłanej z głowicy aparatu („echo”). Badanie to umożliwia ocenę budowy anatomicznej i pracy serca i stanowi cenne uzupełnienie badań elektrokardiograficznych (EKG), które służą do zapisu czynności elektrycznej serca. W trakcie badania echokardiograficznego ocenia się czynność skurczową i rozkurczową mięśnia serca, strukturę i funkcję zastawek, a także przepływ krwi w jamach serca, i naczyniach krwionośnych takich jak aorta, żyły główne, pień płucny, tętnice płucne i żyły płucne. Uzyskanie tych informacji jest możliwe dzięki zastosowaniu w aparatach echokardiograficznych różnych systemów echokardiograficznych takie jak echokardiografia jedno- i dwuwymiarowa, czy doplerowska.
Echokardiografia jednowymiarowa (M-mode)
Polega na pomiarach grubości struktur serca na jego przekroju w jednej wybranej płaszczyźnie.
Echokardiografia dwuwymiarowa (B-mode, 2D)
System ten umożliwia uzyskanie dwuwymiarowego obrazu serca na ekranie monitora i jego ocenę zarówno w ruchu, jak i po zatrzymaniu obrazu w dowolnie wybranej fazie cyklu pracy serca. Zastosowanie nowoczesnych technik komputerowych pozwala na ocenę w prezentacjach 2D parametrów takich jak kurczliwość mięśnia sercowego, czy objętość krwi wyrzucanej z lewej komory.
Obrazowanie harmoniczne
Jest to nowoczesna metoda badania w prezentacji 2D stosowana w nowych aparatach wysokiej klasy. Obrazowanie to poprawia jakość uzyskanego obrazu, u osób których badanie jest trudne techniczne, gdyż pozwala na eliminację szumów akustycznych (artefaktów) pojawiających się w konwencjonalnym badaniu osób z trudnymi warunkami anatomicznymi.
Echokardiografia doplerowska; dopler ciągły (CW), pulsacyjny (PW) i kolorowy (color Doppler)
Metoda oparta jest na wykorzystaniu zjawiska Dopplera, umożliwiającego pomiar prędkości ruchu elementów odbijających emitowaną wiązkę ultradźwięków, np. przepływu krwi w naczyniach. Zmiany prędkości tworzą tzw. spektrum doplerowskie, które poddawane jest dalszej analizie matematycznej przy użyciu technik komputerowych, co pozwala na dodatkowe określenie parametrów takich jak np. gradienty ciśnień, ocena powierzchni zastawek serca. Zmiany prędkości przepływu krwi możemy obrazować również w kolorach (color Doppler), co ułatwia wykrycie ubytków w przegrodach serca oraz niedomykalności zastawek serca wraz z oceną nasilenia tych wad serca.
Tkankowa echokardiografia doplerowska (tissue doppler echocardiography, TDE)
Jest to nowa technika echokardiograficzna, stosowana w wysokiej klasy aparatach, w której prędkość ruchu tkanki jest rejestrowana dzięki zastosowaniu filtrów eliminujących zapis dużych prędkości związanych z przepływem krwi. Badanie to umożliwia ilościową ocenę globalnej i regionalnej czynności skurczowej i rozkurczowej serca oraz synchronii skurczu serca. Technika ta jest szczególnie przydatna w medycynie sportowej do odróżnienia przerostu serca fizjologicznego od patologicznego.
Power Doppler
Jest to nowoczesna technika ultrasonograficzna stosowana przy badaniu naczyń obwodowych, które są małe i głęboko położone.

Nasze centrum medyczne dysponuje ultrasonografem Philips. Jest to nowoczesny aparat (rok produkcji 2012) umożliwiający wykonywanie badań z wykorzystaniem wszystkich wymienionych wyżej technik.

W naszej przychodni wykonujemy badania USG serca u młodzieży i dorosłych. Badania wykonuje dr n. med. Adam Spring, posiadający wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu badań echokardiograficznych (między innymi w Pracowni Echokardiografii Kliniki Kardiologii we Wrocławiu) w tym badań u sportowców (między innymi badania zawodników drużyny mistrza Polski w piłce nożnej). 

Nadciśnienie tętnicze 

Nadciśnienie tętnicze jest przewlekłą chorobą występującą u około 34% dorosłych w Polsce. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nadciśnienie tętnicze jest najczęstszą przyczyną zgonów na świecie wyprzedzając w tej statystyce nowotwory i wypadki. Najczęściej występującymi śmiertelnymi powikłaniami nadciśnienia tętniczego są udary mózgu, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca i niewydolność nerek. U około 95% chorych występuje nadciśnienie tętnicze pierwotne (samoistne), w rozwoju którego biorą udział zarówno czynniki genetyczne jak i środowiskowe. U pozostałych 5 % chorych występuje nadciśnienie tętnicze wtórne, które jest następstwem innych schorzeń, najczęściej endokrynologicznych lub nerek. Najczęstszymi objawami nadciśnienia tętniczego są tak nieswoiste dolegliwości jak zmniejszona tolerancja wysiłku fizycznego lub ból głowy, wielu chorych na nadciśnienie tętnicze nie zgłasza jednak żadnych dolegliwości dopóki nie wystąpią powikłania tego schorzenia. Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się wówczas gdy w pomiarach wykonanych w gabinecie lekarskim wartości ciśnienia skurczowego wynoszą 140 mm Hg lub więcej a rozkurczowego osiągają 90 lub więcej mm Hg. W przypadku pomiarów wykonanych w domu wartości upoważniające do rozpoznania są niższe wynosząc, odpowiednio, 135 i 85 mm Hg. W przypadku nadciśnienia tętniczego wtórnego, wykrycie i wyleczenie choroby zasadniczej często doprowadza do ustąpienia nadciśnienia, jednakże większość chorych wymaga leczenia hipotensyjnego. Terapia przeciwnadciśnieniowa obejmuje zawsze zmianę stylu życia (leczenie niefarmakologiczne), a u większości chorych dodatkowo leczenie farmakologiczne. Leczenie niefarmakologiczne obejmuje przede wszystkim  redukcję spożycia soli kuchennej, stosowanie diety bogatej w potas, odpowiednie wysiłki fizyczne, redukcję masy ciała, ograniczenie spożycia alkoholu, przerwanie palenia tytoniu. Jako jeden z niewielu ośrodków w kraju specjalizujemy się w indywidualizacji doboru wysiłku fizycznego u chorych z nadciśnieniem tętniczym lub innymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, a także ustalamy postepowanie terapeutyczne u osób uprawiających sport, tak amatorsko jak i zawodowo, uwzględniając zarówno wpływ leków na tolerancję wysiłku fizycznego (i wyniki sportowe) jak i dobór leków, które są dozwolone przez przepisy antydopingowe.